Doanh nghiệp SME "xin cửa" vào dự án nghìn tỷ tại Cam Lâm, Vân Phong: Sân chơi hạ tầng không nên chỉ thuộc về các "ông lớn"

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đề xuất liên danh, làm thầu phụ và tham gia chuỗi giá trị trong các dự án hạ tầng lớn.

Sáng 27/3, Phiên đối thoại đầu tiên vòng địa phương thuộc khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 được tổ chức tại Khánh Hòa.

Phát biểu khai mạc Phiên đối thoại, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2026 nhấn mạnh, VPSF 2026 sẽ chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "kiến nghị, tháo gỡ khó khăn" thuần túy sang mô hình "đồng kiến tạo chính sách" cùng các cơ quan quản lý nhà nước.

Để biến các nghị quyết thành hành động thực tiễn, lãnh đạo Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam định hướng diễn đàn tập trung thảo luận, tìm ra "chìa khóa vàng" xoay quanh 4 trụ cột cốt lõi: Đột phá thể chế; Hạ tầng chiến lược; Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; và Hợp lực công - tư nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số. Ông kỳ vọng các doanh nhân tham dự diễn đàn không chỉ nêu vấn đề mà phải đóng vai trò là những đối tác phát triển, cùng nhà nước sàng lọc sáng kiến khả thi và đi đến các cam kết thực thi cụ thể.

Doanh nghiệp SME

Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch VPSF 2026

Tại sự kiện, ông Phạm Nguyễn Hoài Ân, Giám đốc Công ty TNHH Yến Sào Khang, đồng thời là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Doanh nhân trẻ Khánh Hòa, kiến nghị cần mở cơ chế để doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) có thể liên kết thành các liên danh đủ năng lực tham gia đấu thầu, đặc biệt trong các dự án hạ tầng chiến lược tại địa phương.

Theo ông Ân, với những định hướng lớn như phát triển Cam Lâm thành đô thị sân bay tầm quốc tế, các SME tại Khánh Hòa hoàn toàn có thể hình thành liên danh để tham gia các hạng mục dịch vụ như logistics, kho bãi sân bay, thay vì "nhường toàn bộ sân chơi" cho các tập đoàn lớn.

Bên cạnh đó, ông đề xuất xây dựng cơ chế liên kết cùng phát triển, cho phép SME tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị với vai trò đối tác, nhà thầu phụ hoặc nhà cung ứng cho các tập đoàn lớn và tổng công ty nhà nước. Đồng thời, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng rút ngắn quy trình, minh bạch hóa và tận dụng hiệu quả cơ chế phân cấp, phân quyền, qua đó nâng cao hiệu lực của các chính sách ưu đãi đầu tư.

Đối với Khu kinh tế Vân Phong, ông Ân cho rằng cần khai thác tối đa các cơ chế đặc thù để vừa thu hút nhà đầu tư chiến lược, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực hạ tầng, logistics và công nghiệp hỗ trợ.

Dẫn chứng thực tế, ông cho biết nhiều dự án quy mô lớn tại khu vực, như khu phi thuế quan Vân Phong với tổng vốn đầu tư lên tới hàng nghìn tỷ đồng, vượt quá khả năng tham gia trực tiếp của phần lớn doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp địa phương vẫn có thể tham gia vào hệ sinh thái của nhà đầu tư thông qua vai trò nhà thầu phụ, cung ứng nguyên vật liệu và dịch vụ hậu cần tại chỗ. Cách tiếp cận này không chỉ hình thành chuỗi liên kết dịch vụ phụ trợ ngay tại địa phương, mà còn giúp tối ưu chi phí, đặc biệt trong bối cảnh chi phí nhiên liệu và vận chuyển ngày càng gia tăng.

Doanh nghiệp SME

Đại diện doanh nhân trẻ kiến nghị tại diễn đàn.

Ở góc độ công nghệ, ông Nguyễn Hiếu, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Giải pháp Công nghệ HKT, cho biết trong quá trình làm việc, ông nhận thấy hầu hết doanh nghiệp đều phải tự đầu tư hạ tầng công nghệ riêng, dẫn đến chi phí lớn và thiếu sự đồng bộ.

Theo ông Hiếu, thay vì để mỗi doanh nghiệp "tự xây móng nhà", địa phương có thể nghiên cứu phát triển một nền tảng hạ tầng công nghệ dùng chung cho toàn tỉnh. Khi đó, doanh nghiệp chỉ cần triển khai và xây dựng các ứng dụng trên nền tảng sẵn có, giúp quá trình thực hiện trở nên đơn giản hơn, đồng thời giảm đáng kể chi phí và rút ngắn thời gian triển khai.

Liên quan đến bài toán nguồn nhân lực, ông Trần Phương Ngọc Tú, Tổng giám đốc Công ty TNHH I LIKE VN, cho rằng cần sớm có các chính sách thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa đào tạo và thực tiễn. Ông nhấn mạnh doanh nghiệp không chỉ đồng hành mà còn cần được tham gia điều chỉnh chương trình đào tạo, nhằm bảo đảm nội dung giảng dạy bám sát nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

"Một chương trình đào tạo kéo dài 4–5 năm có thể phù hợp ở thời điểm xây dựng, nhưng khi sinh viên tốt nghiệp, yêu cầu của thị trường đã thay đổi", ông nói, đồng thời cho rằng việc cập nhật chương trình cần được thực hiện thường xuyên, trên nền tảng liên kết liên tục giữa nhà trường và doanh nghiệp, để kịp thời đáp ứng những biến động của thị trường.

Doanh nghiệp SME

Đại diện doanh nhân trẻ chi sẻ ý kiến tại sự kiện

Ở góc nhìn thể chế, ông Lê Văn Hiểu, Chủ tịch Seatech, cho biết nhiều quốc gia đã áp dụng sandbox như một "vùng thử nghiệm", cho phép nới lỏng tạm thời một số quy định pháp lý để doanh nghiệp triển khai thí điểm, dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý, trước khi nhân rộng.

Ông Hiểu nhấn mạnh, trong bối cảnh còn nhiều rào cản thể chế, sandbox là một hướng đi cần thiết. Tuy nhiên, để giảm thiểu rủi ro, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đồng thời chủ động đưa các sáng kiến ra trao đổi với chính quyền địa phương để cùng xây dựng cơ chế giám sát và hoàn thiện chính sách.

Kết luận tại sự kiện, ông Lê Huyền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, khẳng định quyết tâm duy trì mức tăng trưởng hai con số và đưa địa phương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2027. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Khánh Hòa cam kết đổi mới tư duy, chủ động xây dựng các thể chế kiến tạo dựa trên chính những "đơn đặt hàng" thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp.

Song song với đó, địa phương sẽ rà soát, đánh giá toàn diện và chấn chỉnh năng lực đội ngũ cán bộ thực thi sau khi sắp xếp lại bộ máy hành chính, nhằm tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn, qua đó giữ chân và thu hút mạnh mẽ các nguồn lực tư nhân.